ماشین حساب لیکوییدیشن

قیمت لیکویید شدن چیست؟

قیمت لیکویید شدن یا Liquidation Price سطحی از قیمت است که در معاملات فیوچرز و قراردادهای دائمی، مارجین یک پوزیشن دیگر برای تأمین حداقل وثیقه موردنیاز کافی نیست و صرافی می‌تواند فرایند بستن اجباری پوزیشن را آغاز کند. به بیان ساده، وقتی زیان تحقق‌نیافته (Unrealized PnL) باعث شود سرمایه پشتیبان معامله به محدوده مارجین نگهداری (Maintenance Margin) برسد، خطر لیکویید شدن ایجاد می‌شود.

قیمت لیکوئید در فیوچرز به عواملی مانند قیمت ورود (Entry Price)، جهت پوزیشن لانگ یا شورت، اهرم (Leverage)، حجم معامله (Position Size)، مارجین اولیه (Initial Margin)، مارجین افزوده، نرخ مارجین نگهداری (Maintenance Margin Rate) و نوع مارجین بستگی دارد.

برای مثال، هرچه در یک پوزیشن لانگ از اهرم بالاتری استفاده شود، مارجین اولیه کمتری برای کنترل همان ارزش موقعیت نیاز است و معمولاً فاصله قیمت ورود تا محدوده لیکوییدیشن کمتر می‌شود. در پوزیشن شورت نیز افزایش قیمت بازار می‌تواند پوزیشن را به محدوده لیکویید شدن نزدیک کند.

لیکوییدیشن با Stop Loss یکسان نیست. حد ضرر سفارشی است که معامله‌گر برای مدیریت ریسک تعیین می‌کند، اما Liquidation بخشی از مکانیزم مدیریت ریسک صرافی و قرارداد فیوچرز است.

ماشین حساب لیکوییدیشن چیست و چه کاربردی دارد؟

ماشین حساب لیکوییدیشن ورسلند برای برآورد قیمت احتمالی لیکویید شدن یک پوزیشن فیوچرز طراحی شده است. به‌جای انجام چند محاسبه دستی، می‌توانید اطلاعات پوزیشن را وارد کنید و فاصله تقریبی معامله تا محدوده Liquidation را مشاهده کنید.

این ابزار امکان انتخاب جفت‌ارز، پوزیشن Long یا Short، اهرم معامله، نوع مارجین Isolated یا Cross، قیمت ورود و حجم معامله را فراهم می‌کند. همچنین می‌توانید مارجین افزوده، موجودی کیف پول فیوچرز و نرخ مارجین نگهداری قرارداد را وارد کنید.

خروجی ماشین‌ حساب قیمت لیکویید شدن فقط یک عدد نیست. ابزار علاوه بر قیمت لیکوییدیشن تقریبی، فاصله آن از قیمت ورود، ارزش موقعیت (Position Value)، مارجین اولیه و میزان وثیقه منظورشده در محاسبه را نیز نمایش می‌دهد.

این اطلاعات می‌تواند قبل از باز کردن یا هنگام بررسی یک پوزیشن، دید روشن‌تری از اثر اهرم و مارجین بر ریسک معامله ایجاد کند.

ماشین حساب لیکوییدیشن چگونه محاسبه می‌کند؟

برای درک منطق ماشین حساب لیکوییدیشن ابتدا باید چند متغیر اصلی را بشناسیم.

ارزش موقعیت در یک قرارداد خطی USDT معمولاً از رابطه زیر به دست می‌آید:

ارزش موقعیت = قیمت ورود × حجم معامله

سپس مارجین اولیه بر اساس Leverage محاسبه می‌شود:

مارجین اولیه = ارزش موقعیت ÷ اهرم

برای مثال، اگر ارزش یک پوزیشن 10,000 USDT و اهرم آن 10X باشد، مارجین اولیه نظری حدود 1,000 USDT خواهد بود.

اما تمام این 1,000 تتر را نمی‌توان تا صفر شدن پوزیشن از دست داد. صرافی برای باز نگه داشتن قرارداد مقدار مشخصی Maintenance Margin نیاز دارد. مقدار آن به Maintenance Margin Rate یا MMR وابسته است.

به‌صورت ساده:

مارجین نگهداری ≈ ارزش موقعیت × نرخ مارجین نگهداری

برای محاسبه قیمت لیکویید شدن باید نقطه‌ای پیدا شود که ارزش باقی‌مانده وثیقه پس از زیان پوزیشن تقریباً به مارجین نگهداری برسد.

اگر وثیقه مؤثر را با C، قیمت ورود را با E، حجم دارایی را با Q و نرخ مارجین نگهداری را با MMR نشان دهیم، یک مدل ساده برای قراردادهای خطی به شکل زیر قابل بیان است:

پوزیشن Long:

قیمت لیکوییدیشن تقریبی =
(E − C ÷ Q) ÷ (1 − MMR)

پوزیشن Short:

قیمت لیکوییدیشن تقریبی =
(E + C ÷ Q) ÷ (1 + MMR)

این مدل برای فهم منطق محاسبه مفید است، اما فرمول دقیق هر صرافی می‌تواند متفاوت باشد.

تفاوت مارجین ایزوله و کراس در محاسبه لیکوییدیشن

در حالت Isolated Margin، مارجین تخصیص‌یافته به همان پوزیشن مبنای اصلی تحمل زیان است. اگر مارجین بیشتری به پوزیشن اضافه کنید، معمولاً محدوده لیکوییدیشن نیز از قیمت ورود دورتر می‌شود.

در Cross Margin شرایط متفاوت است. بخشی از موجودی قابل استفاده کیف پول فیوچرز می‌تواند در پشتیبانی از پوزیشن نقش داشته باشد. بنابراین تغییر موجودی حساب، ایجاد پوزیشن‌های دیگر یا زیان و سود تحقق‌نیافته می‌تواند وضعیت مارجین را تغییر دهد.

به همین دلیل، قیمت لیکوییدیشن یک پوزیشن کراس ممکن است برخلاف یک محاسبه ساده، عددی کاملاً ثابت نباشد.

آموزش محاسبه قیمت لیکویید شدن با ابزار ورسلند

برای استفاده از ماشین حساب لیکوییدیشن ابتدا جفت‌ارز موردنظر، مانند BTCUSDT، را انتخاب کنید. سپس تعیین کنید پوزیشن شما Long است یا Short.

در مرحله بعد اهرم معامله را از 1X تا سطوح بالاتر مشخص کنید. افزایش اهرم بدون تغییر سایر متغیرها معمولاً باعث کاهش مارجین اولیه و کمتر شدن حاشیه تحمل حرکت نامطلوب قیمت می‌شود.

سپس نوع مارجین را روی ایزوله یا کراس قرار دهید و قیمت ورود و Quantity پوزیشن را وارد کنید. با استفاده از گزینه «آخرین قیمت» نیز می‌توانید قیمت فعلی جفت‌ارز را در فیلد Entry Price قرار دهید.

در صورت وجود، مقدار Additional Margin را وارد کنید. در حالت Cross نیز موجودی کیف پول فیوچرز یکی از داده‌های مهم محاسبه است.

در نهایت باید نرخ مارجین نگهداری قرارداد را وارد کنید. این نرخ را نباید به‌صورت حدسی انتخاب کرد؛ MMR ممکن است بر اساس نماد معاملاتی، اندازه موقعیت و Risk Tier متفاوت باشد.

پس از تکمیل اطلاعات، ابزار قیمت تقریبی لیکوییدیشن، فاصله از Entry Price، Position Value، Initial Margin و وثیقه منظورشده را نمایش می‌دهد.

چرا قیمت واقعی لیکوییدیشن ممکن است با ماشین حساب متفاوت باشد؟

نتیجه ماشین حساب لیکوییدیشن یک برآورد برای بررسی سناریوی معامله است و نباید با قیمت قطعی لیکوییدیشن موتور معاملات صرافی یکسان در نظر گرفته شود.

در سیستم واقعی معاملات، مفاهیمی مانند Mark Price، Index Price، Funding Fee، کارمزد معاملات، Maintenance Margin Tier، Maintenance Amount، موجودی حساب، سایر پوزیشن‌های Cross و Unrealized PnL می‌توانند بر شرایط لیکوییدیشن اثر بگذارند.

بسیاری از پلتفرم‌های فیوچرز نیز Liquidation را بر اساس Mark Price فعال می‌کنند، نه صرفاً Last Price یا آخرین قیمت معامله‌شده. بنابراین ممکن است قیمت روی نمودار معاملات با قیمتی که موتور ریسک برای بررسی Liquidation استفاده می‌کند دقیقاً یکسان نباشد.

ابزار ورسلند نیز قیمت مارک، فاندینگ، کارمزد، پله‌های ریسک و سایر پوزیشن‌های حساب را در این برآورد لحاظ نمی‌کند. به همین دلیل، خروجی آن باید به‌عنوان ابزاری برای برآورد و مدیریت ریسک استفاده شود، نه تضمین اینکه پوزیشن دقیقاً در همان قیمت لیکویید خواهد شد.

در معاملات اهرمی، فاصله تا Liquidation تنها یکی از معیارهای ریسک است. استفاده از Position Sizing مناسب، تعیین Stop Loss، بررسی نوسان بازار، Margin Ratio و محدود کردن Leverage می‌تواند تصویر کامل‌تری از ریسک یک معامله ارائه دهد.